Na 17.10.2026 upadłość konsumencka działa według tych samych zasad co na początku roku. W 2026 r. ogłoszono nowy tekst jednolity Prawa upadłościowego, ale to porządkowanie przepisów. Reforma z automatycznym umorzeniem długów to na razie rządowy projekt UD260. W Sejmie ma numer druku 3085 i czeka na pierwsze czytanie. Sejm może go jeszcze zmienić.
Poniżej rozdzielam to, co już obowiązuje, od tego, co jest tylko propozycją. Tę stronę aktualizuję po każdym etapie prac.
Co już obowiązuje w upadłości konsumenckiej w 2026 r.?
Dla osoby, która dziś składa wniosek, najważniejsze zasady są takie same jak w 2025 r. Opłata od wniosku o ogłoszenie upadłości to nadal 30 zł. Plan spłaty, czyli harmonogram spłat ustalany przez sąd, trwa do 36 miesięcy, a w razie umyślności lub rażącego niedbalstwa od 36 do 84 miesięcy (art. 491¹⁵ p.u.). Jak wygląda ten etap w praktyce, opisuję w poradniku ile trwa upadłość i plan spłaty.
Nowy tekst jednolity Prawa upadłościowego
Marszałek Sejmu obwieszczeniem z 12.06.2026 ogłosił tekst jednolity ustawy. To Dz.U. z 2026 r. poz. 913, opublikowany 7.07.2026. Tekst jednolity zbiera w jednym miejscu zmiany wprowadzone wcześniej osobnymi ustawami. Nie zmienia treści przepisów. Jeśli w piśmie z sądu widzisz nowe oznaczenie Dziennika Ustaw, nie oznacza to nowych zasad.
Płaca minimalna 2026 i kwota wolna od zajęcia
Od 1.01.2026 minimalne wynagrodzenie wynosi 4 806 zł brutto. Tak stanowi rozporządzenie Rady Ministrów z 11.09.2025. Od płacy minimalnej zależy część wynagrodzenia, której nie można zająć. Ta część nie wchodzi też do masy upadłości (art. 63 ust. 1 p.u.). Masa upadłości to majątek, z którego syndyk spłaca wierzycieli. Przy pełnym etacie część wolna od zajęcia odpowiada mniej więcej płacy minimalnej netto, czyli około 3 600 zł miesięcznie. Dokładna kwota zależy od podatku i składek konkretnej osoby.
Wskaźnik GUS do wynagrodzenia syndyka
Wynagrodzenie syndyka w upadłości konsumenckiej sąd ustala w widełkach od ¼ do dwukrotności przeciętnego wynagrodzenia z IV kwartału poprzedniego roku (art. 491⁹ p.u.). Syndyk to osoba wyznaczona przez sąd do prowadzenia sprawy. Dla wynagrodzeń ustalanych w 2026 r. ten wskaźnik wynosi 9 228,30 zł według obwieszczenia Prezesa GUS z 22.01.2026. Cały przebieg sprawy opisuję w poradniku upadłość konsumencka krok po kroku.
Projekt UD260: co może się zmienić w upadłości konsumenckiej?
Projekt nazywa się „ustawa o zmianie ustawy – Prawo upadłościowe, ustawy – Prawo restrukturyzacyjne oraz ustawy o Krajowym Rejestrze Zadłużonych”. Przygotowało go Ministerstwo Sprawiedliwości na podstawie prac Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego. Rada Ministrów przyjęła go 2.09.2026. Główny cel to odciążenie sądów na etapie wykonywania planu spłaty.
Najważniejsze propozycje, które wynikają z druku nr 3085:
- Automatyczne umorzenie długów. Długi objęte planem spłaty wygasałyby z mocy prawa po 3 miesiącach od końca okresu planu. Sąd nie wydawałby już osobnego postanowienia o umorzeniu.
- Data umorzenia znana z góry. Po uprawomocnieniu się planu sąd ogłaszałby w KRZ datę, w której zobowiązania wygasną. KRZ to Krajowy Rejestr Zadłużonych, czyli publiczny rejestr spraw upadłościowych.
- Wierzyciele pilnują planu. Sąd nie nadzorowałby planu z urzędu. O zmianę albo uchylenie planu mógłby wnosić wierzyciel lub upadły, także w ciągu 3 miesięcy po końcu planu.
- Sprawozdania zostają, ale bez kontroli z urzędu. Upadły nadal składałby coroczne sprawozdanie z kopią PIT. Sąd zajmowałby się nim dopiero na wniosek uczestnika postępowania. Samo niezłożenie sprawozdania przestałoby być osobną podstawą uchylenia planu.
- Krótszy plan przy wcześniejszej spłacie. Na wniosek upadłego sąd mógłby skrócić plan, maksymalnie o połowę, jeśli nie szkodzi to wierzycielom.
- Bez skargi kasacyjnej. Od orzeczeń o umorzeniu oraz o ustaleniu i zmianie planu nie przysługiwałaby skarga kasacyjna do Sądu Najwyższego.
- Krótsza widoczność w KRZ. Dane upadłego przestawałyby być ujawniane po 3 latach od obwieszczenia o dacie umorzenia.
- Nowe zasady wynagrodzenia syndyka. Punktem wyjścia byłoby jedno przeciętne wynagrodzenie z III kwartału poprzedniego roku. Sąd mógłby je obniżyć do ¼ albo podwyższyć do czterokrotności.
Wszystkie te punkty to propozycje. Posłowie mogą je zmienić, dodać nowe albo usunąć.
Dziś i według projektu: porównanie
| Sprawa | Dziś (stan na 17.10.2026) | Według projektu UD260 |
|---|---|---|
| Umorzenie po planie spłaty | Postanowienie sądu po wykonaniu planu (art. 491²¹ p.u.) | Z mocy prawa, 3 miesiące po końcu planu |
| Nadzór nad planem | Sąd może uchylić plan z urzędu lub na wniosek wierzyciela (art. 491²⁰ p.u.) | Tylko na wniosek wierzyciela lub upadłego |
| Niezłożenie sprawozdania | Osobna podstawa uchylenia planu (art. 491²⁰ ust. 2 p.u.) | Ta podstawa zostaje skreślona |
| Wcześniejsza spłata | Brak osobnej podstawy do skrócenia planu | Skrócenie planu maksymalnie o połowę |
| Skarga kasacyjna | Dopuszczalna w części spraw | Wyłączona w sprawach planu i umorzenia |
| Dane w KRZ | Zasady dotychczasowe | Koniec ujawniania 3 lata po dacie umorzenia |
| Wynagrodzenie syndyka | Od ¼ do 2× wskaźnika GUS za IV kwartał | 1× wskaźnika GUS za III kwartał, od ¼ do 4× |
Ważne
Z opisu projektu nie wynika, by zmieniał warunki ogłoszenia upadłości ani listę długów, których umorzenie nie obejmuje (art. 491²¹ ust. 2 p.u.). Dziś są to m.in. alimenty i grzywny.
Na jakim etapie są prace nad reformą upadłości konsumenckiej?
Stan na 17.10.2026 według danych Sejmu:
- 2.09.2026 – Rada Ministrów przyjęła projekt UD260.
- 4.09.2026 – projekt wpłynął do Sejmu jako druk nr 3085.
- 15.09.2026 – Marszałek skierował go do pierwszego czytania w Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka.
Do dziś do druku dołączono opinie m.in. Rady Dialogu Społecznego, UKNF i NBP. Pierwszego czytania jeszcze nie odnotowano. Potem projekt musi przyjąć Sejm, następnie zajmie się nim Senat, a na końcu ustawę podpisuje Prezydent.
Kiedy nowe przepisy wejdą w życie?
Projekt przewiduje, że ustawa wejdzie w życie po 30 dniach od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw (art. 9 projektu). Konkretnej daty nie ma. W mediach pojawia się rok 2027, ale to szacunek, nie zapis projektu.
Czy nowe zasady obejmą sprawy w toku?
Projekt zawiera przepisy przejściowe. W uproszczeniu:
- do planów spłaty ustalonych przed wejściem ustawy w życie stosuje się co do zasady przepisy dotychczasowe, z kilkoma wyjątkami (art. 5 ust. 1 projektu);
- do wniosków o ogłoszenie upadłości złożonych wcześniej, ale jeszcze nierozpoznanych, stosuje się nowe przepisy, z zastrzeżeniem innych przepisów przejściowych (art. 4 ust. 1 projektu);
- jeśli upadłość ogłoszono przed wejściem ustawy w życie, wynagrodzenie syndyka liczy się po staremu (art. 6 ust. 1 projektu).
Te zasady też mogą się zmienić w czasie prac w Sejmie.
Z praktyki syndyka
Jako syndyk widzę, że projekt dotyka głównie końcówki sprawy. Ja nadal prowadziłabym masę upadłości i przygotowywała projekt planu spłaty. Zmieniłby się sposób liczenia mojego wynagrodzenia i zaliczki na koszty, które wypłaca się na starcie. Dla osoby w upadłości najbardziej odczuwalne byłoby to, że po ostatniej racie nie czeka się na postanowienie sądu.
Czy czekać z wnioskiem o upadłość na reformę?
Rozumiem tę pokusę. Skoro coś ma się zmienić, to może warto poczekać. Zanim podejmiesz decyzję, zestaw kilka faktów.
Reforma dotyczy przede wszystkim etapu po ustaleniu planu spłaty. Nie zmienia drogi do ogłoszenia upadłości. Według projektu wniosek złożony przed wejściem ustawy w życie i tak będzie rozpoznany według nowych przepisów, z wyjątkami z przepisów przejściowych. Data wejścia w życie nie jest znana, a treść może się jeszcze zmienić.
Tymczasem długi rosną. Każdy miesiąc to kolejne odsetki, a przy egzekucji także koszty komornicze. Egzekucje z majątku, który wchodzi do masy upadłości, zawieszają się z mocy prawa dopiero z dniem ogłoszenia upadłości (art. 146 p.u.). Samo złożenie wniosku ich nie zatrzymuje. Więcej piszę o tym w poradniku jak zatrzymać komornika.
PrzepisArt. 146 p.u.
Egzekucje prowadzone do majątku, który wchodzi do masy upadłości, zawieszają się z mocy prawa z dniem ogłoszenia upadłości. Gdy postanowienie o ogłoszeniu upadłości się uprawomocni, umarzają się z mocy prawa.
Nie ma jednej dobrej odpowiedzi dla wszystkich. Jeśli komornik już zajmuje wynagrodzenie, każdy miesiąc czekania ma konkretny koszt. Jeśli dopiero zbierasz dokumenty, możesz to robić spokojnie. Gdy projekt się zmieni, zaktualizuję tę stronę. Decyzję warto podjąć na podstawie własnej sytuacji, a nie na podstawie daty, której jeszcze nikt nie zna.
Z praktyki syndykaO co pytają mnie osoby zadłużone
Najczęściej słyszę pytanie, czy po reformie oddłużenie będzie łatwiejsze. Z projektu wynika, że zmienia się głównie to, kto pilnuje planu spłaty i jak kończy się sprawa. Rzetelny wniosek i uczciwa współpraca z sądem oraz syndykiem pozostają tak samo ważne.
Jak śledzę zmiany w prawie upadłościowym?
Projekt UD260 sprawdzam bezpośrednio w źródłach: na stronach Sejmu, w wykazie prac legislacyjnych rządu i w Dzienniku Ustaw. Media prawnicze traktuję jako sygnał, a nie jako potwierdzenie. Zdarza się, że artykuły opisują projekt inaczej, niż wynika z jego tekstu. Tak było na przykład z rzekomym zniesieniem sprawozdań rocznych.
Tę stronę aktualizuję po każdym etapie prac: po pierwszym czytaniu w komisji, po głosowaniu w Sejmie, po stanowisku Senatu, po podpisie Prezydenta i po publikacji ustawy. Datę ostatniej aktualizacji znajdziesz na górze strony. Jeśli ustawa wejdzie w życie, dopiszę, jak nowe zasady wpływają na konkretne etapy postępowania.